Głaz upamiętniający ks. Romana Sitkę

Dzieje osadnictwa w rejonie Ostrowa sięgają epoki neolitu (5000 - 1800 p.n.e.). Z tego okresu pochodzą odkryte przez archeologów narzędzia krzemienne i ceramika z Kamionki, Ocieki, Ostrowa, Skrzyszowa i Kozodrzy.
W późniejszych czasach ta część ziemi ropczyckiej była stale zasiedlona, o czym świadczą znaleziska zepoki brązu (Skrzyszów, Kamionka), żelaza (Kamionka) i wczesnego średniowiecza (Kozodrza, Skrzyszów).

Ostrów powstał zapewne w XIV wieku. Pierwsza o nim wzmianka znajduje się w przywileju króla Kazimierza Wielkiego na założenie osady Borek, wystawionym w 1346 roku. Dokument dotyczy dzisiejszej wsi Borek Wielki, zaś Ostrów z nią graniczył. W XV wieku lokowano Skrzyszów (wspomniany przez Długosza w"Liber Beneficiorum"), Ociekę (założona przez Tarnowskich), a w XVI - Kozodrzę, Kamionkę i Bliznę. W XVII wieku, w wyniku trzebieży puszczy powstały Zdżary. W 1498 roku utworzono w Ropczycach tenutę królewska czyli kompleks dóbr dzierżawnych. W jej skład wchodziły Ostrów i Ocieka. Z rejestru poborowego z 1536 roku wynika, że Ostrów był w tym czasie własnością Piotra Ligęzy, zaś u schyłku XVI wieku - Hieronima z Mielca, starosty brzeskiego. Mieszkańcy śródleśnych osad trudnili się eksploatacją złóż rudy darniowej, przetapianej w tzw. dymarkach, produkcją smoły, dziegciu, węgla drzewnego, bartnictwem i - z czasem - uprawą roli.

Kapliczka przy drodze Kamionka - Ostrów

W 1504 roku ziemię ropczycką złupili Tatarzy. Spalony został również Ostrów, a wielu jego mieszkańców wzięto w jasyr. W 1614 roku utworzono niegrodowe starostwo ropczyckie - Ostrów i okoliczne wsie znalazły się w jego granicach. W 1655 roku Szwedzi zniszczyli Kozodrzę, Ostrów i Skrzyszów, a w 1657 roku starostwo splądrowali żołnierze Jerzego II Rakoczego z Siedmiogrodu. Okolice te ucierpiały także w czasie konfederacji barskiej, bezlitośnie grabione przez walczące strony. Po I rozbiorze Polski w 1772 roku Ropczyckie zajęli Austriacy. Pod zaborem region wiódł ubogi żywot, charakterystyczny dla całej Galicji. Spokojną egzystencję przerwała rabacja w 1846 roku. W rejonie Ostrowa nie doszło do rozlewu krwi, jednakże uzbrojeni chłopi napadli na dwory w Ociece i Woli Ocieckiej, rozbili też dworską gorzelnię w Woli Ocieckiej. Mieszkańcy Ostrowa nie pozwolili rabantom na wejście do wsi.

Pod koniec XIX wieku nastąpił rozwój gospodarczy regionu. Powstały organizacje społeczne i instytucje finansowe wspierające rolników (kasy pożyczkowe, kółka rolnicze, spółdzielnie handlowe).

Wola Ocecka - kapliczka przydrożna

Zaczął się rozwijać ruch ludowy, narastały nastroje patriotyczne. Wybuch I wojny światowej przerwał dramatycznie symptomy rozwoju. Żołnierze obu walczących stron grabili żywność, bydło, konie. W wygłodzonych wsiach szerzyły się epidemie chorób zakaźnych. Kiedy w 1915 roku powstał w Ropczycach Powiatowy Komitet Narodowy, w jego składzie znaleźli się m.in. Wojciech Piela, rolnik z Ostrowa i Jan Stachnik, kierownik szkoły w Ociece.

W okresie międzywojennym region należał do najbiedniejszych w Małopolsce. Wielu mieszkańców wsi obecnej gminy Ostrów musiało szukać chleba na emigracji. Wybuchały strajki chłopskie i protesty. Ich kulminacją były zajścia w Kozodrzy w 1933, zakończone interwencją policji i aresztowaniami. Jednym z przywódców wystąpień chłopskich był działacz ze Skrzyszowa Piotr Chłędowski.

Budowa Centralnego Okręgu Przemysłowego poprawiła sytuację ekonomiczną mieszkańców regionu. Wielu z nich znalazło zatrudnienie w powstających zakładach w Mielcu, Dębicy i Pustkowie, a także w Ropczycach. Okres względnej pomyślności był krótki, bo wybuchła II wojna światowa.

Borek Mały - figura Matki Boskiej

Podczas okupacji, tereny położone na północ od Dębicy zostały przez hitlerowców przekształcone w olbrzymi obóz wojskowy z systemem poligonów, ośrodków szkoleniowych i wypoczynkowych. Obszar Puszczy Sandomierskiej podzielono na trzy okręgi. W okręgu trzecim znalazły się m.in. Borek Mały, Kamionka, Kozodrza, Ocieka, Ostrów, Ruda, Zdżary i Blizna.

W 1940 roku Niemcy podjęli decyzję o budowie poligonu wojskowego SS "Truppenübungsplatz Süd - Osten", którego dowództwo znajdowało się w Pustkowie. Rozpoczęto akcję wysiedlania wsi położonych w obrębie poligonu, m.in. Ocieki, Woli Ocieckiej, Bliznej, Zdżar i Kamionki.

Jesienią 1940 roku przystąpiono w Pustkowie do budowy obozu pracy dla Żydów. Zakończono ją w ciągu paru zaledwie miesięcy. Jednorazowo w obozie mogło się pomieścić, w nieludzkich warunkach, około 2 tys. osób. Po rozbudowie obozu przebywało w nim około 4,5 tys. Żydów. Zmarłych, zamęczonych zastępowano nowymi transportami. W 1943 roku część więźniów wymordowano, resztę wywieziono do obozu w Bełżcu. Na ich miejsce przywieziono Żydów z obozów w Szebniach, Hucie Komorowskiej oraz z Rzeszowa. W 1944 roku ci, co przeżyli, trafili do Oświęcimia. W obozie w Pustkowie zginęło podczas okupacji ponad 7 tys. Żydów.

Kapliczka w Borku Małym

W październiku 1941 roku powstał w Pustkowie obóz dla jeńców radzieckich. Znajdował się on w pobliżu tzw. górki śmierci, gdzie palono pomordowanych. Głodzeni, pozbawieni przez dłuższy czas dachu nad głową, masowo umierali, byli też zabijani przez oprawców.
Obóz zlikwidowano w 1942 roku. Z pięciu tysięcy jeńców ocalało zaledwie kilkudziesięciu.

We wrześniu 1942 roku rozpoczął funkcjonowanie w Pustkowie obóz dla Polaków, w miejscu zlikwidowanego obozu dla jeńców radzieckich. Istnienie tego obozu, poza względami czysto praktycznymi (siła robocza do budowy urządzeń poligonu) miało też sparaliżować wszelkie przejawy ruchu oporu na tym terenie. Jesienią 1942 roku wybuchła w obozie epidemia czerwonki i tyfusu plamistego. Z 1400 więźniów przeżyło niespełna 400. Braki szybko uzupełniano. W lipcu 1944 roku, będących jeszcze przy życiu Polaków wywieziono do obozów w Rzeszy. Przetrwali nieliczni. W Pustkowie zginęło około 2,5 tys. Polaków.

Bunkier w Ociece

Mimo terroru, funkcjonowania "fabryki śmierci" w Pustkowie, w regionie rozwinął się ruch oporu. Działały tu zarówno ugrupowania ZWZ - AK (organizacja dębicka), jak też GL, BCh (Ostrów, Skrzyszów) i NOW. Itak np. członkowie GL z Ostrowa wysadzili cysternę z benzyną dla poligonu w Pustkowie, a ze Skrzyszowa - podpalili niemieckie kino w Pustkowie. Wszystkie ugrupowania prowadziły działalność wywiadowczą, zwłaszcza wokół instalacji wojskowych w Bliźnie. 23 sierpnia 1944 roku oddziały radzieckie zdobyły silnie broniony Pustków zajmując jednocześnie okoliczne miejscowości.
Okres powojenny to mozolna odbudowa zniszczonych i spalonych wsi, tworzenie warunków do normalnego życia. W 1955 roku Ropczyce, które w 1937 roku utraciły powiatowe funkcje na rzecz Dębicy, ponownie awansowały do rangi stolicy powiatu. W jego skład weszły m.in. gromadzkie rady w Kamionce, Ociece i Ostrowie. W 1973 roku, po zmianach w podziale administracyjnym kraju, gromady uległy likwidacji i powstała gmina w Ostrowie.